نقاشی دیواری بقاع متبرکه، مساجد و قهوه خانه ها

از نقاشي ديواري براي تزئين كاخ و بناهاي اشراف و بزرگان، آرامگاه ها، بقاع، مساجد، بخش بيروني خانه ها براي ميهمانان و بخش اندروني (حرم) براي اهل خانه و زنان، گرمابه هاي عمومي، قهوه خانه ها و… استفاده مي گرديده است.

 (تصوير مربوط است به بقعه امامزاده علمدار (دزفول) با موضوع حر و حضرت رسول در بهشت- تاريخ عكس 1354 شمسي- نقاش اسدالله به تاريخ 1351 قمري)

در دوران قاجار براي نخستين بار به صورت وسيع از رنگ و روغن براي نقاشي روي ديوار ها استفاده مي شود. از ديگر موارد وجود نقاشي ديواري در دوران قاجار مي توان به ديوارنگاري هاي بقاع متبرکه اشاره کرد.

 (تصوير مربوط است به بقعه ملا پير شمس الدين- محله لاشيدان حكومتي (اطراف لاهيجان) – با موضوع  دارالانتقام مختار ثقفي تاريخ عكس 1386 شمسي)

نقاشي قهوه خانه اي که از نمونه هاي نقاشي در اين دوران است رابطه نزديکي از لحاظ سبک و مضامين با نقاشي ديواري دارد و بسياري از کارشناسان تاريخي اين نوع نقاشي را زيرمجموعه اي از نقاشي ديواري در عصر قاجار مي دانند. نقاشي قهوه خانه اي نقاشي روايي با رنگ و روغن است که ريشه در سنت هاي مردمي و ديني دارد و آمال و علايق ملي، اعتقادات مذهبي و روح فرهنگ خاص لايه هاي مياني جامعه شهري را بازمي تابد. اين نوع نقاشي همزمان با جنبش مشروطيت مورد استقبال فراواني قرار مي گيرد.

 (تصوير مربوط است به نقاشي بقعه آقا سيدعلي- روستاي متعلق محله (اطراف لاهيجان) با موضوع عبور از پل صراط، تاريخ عكس 1386 شمسي- نقاش آقاجان لاهيجاني تاريخ اثر به سال 1353 قمري)

بقاع متبركه، بستر هنرهاي سنتي و عاميانه مذهبي

بقاع متبركه بهترين فضا و بستر را جهت تداوم و جريان هنرهاي سنتي توسط توده مردم علاقمند دارا هستند. رقيب اصلي بقاع، مساجدند اما مسجد ها (حتي مهمترين آنها يعني مسجد جامع) نيز در اين ويژگي با بقاع برابر نيست؛ زيرا پيوسته حكام و سياست مداران اجتماعي نسبت به مساجد توجه ويژه اي داشته اند و در آرايش و مرمت آن نظارت حكومتي و دولتي وجود داشته است.

 (تصوير مربوط است به نماي داخلي بقعه آقا سيد حسين بر- دموچال (اطراف لاهيجان) با موضوع گل و گلدان و پرندگاني همچون طاووس، كبك و قرقاول- تاريخ عكس 1386 شمسي- نقاش نامشخص)

اين مقاله شامل بخشي از كتاب نقاشي هاي بقاع متبركه در ايران نويسنده علي اصغر ميرزايي مهر- چاپ اول پاييز1386 انتشارات فرهنگستان هنر مي باشد.

مقاله پيشنهادي جهت مطالعه بيشتر: از تاريخ ديوارنگاري تا ديوارنگاري تاريخي (سير تحول نقاشي ديواري) نويسنده: فرزانه جلالي فر

http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2168551

0 پاسخ ها

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به گفتگو بپیوندید؟
مشارکت

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *